W Dniu Życzliwości szkoła zamienia się w przestrzeń pełną uśmiechów, dobrych słów i spontanicznych gestów. Od klasycznej „poczty życzliwości”, po drzewko komplementów i fotobudkę w żółtych barwach – chodzi o budowanie relacji, wzmacnianie empatii i przypomnienie, że małe rzeczy potrafią zmieniać klimat całej społeczności. Bo życzliwość w szkole naprawdę działa – wystarczy dać jej szansę.
Czym jest Światowy Dzień Życzliwości i Pozdrowień
Obchody przypadają 21 listopada i nawiązują do idei budowania pokoju przez życzliwą komunikację i drobne gesty. Geneza święta sięga 1973 roku i akcentuje prosty przekaz: rozmowa, pozdrowienie i uprzejmość pomagają rozładować napięcia oraz wzmacniają więzi w lokalnych wspólnotach, takich jak szkolna społeczność.
W Polsce szczególną rolę w popularyzacji dnia odegrał Wrocław, który od lat organizuje miejskie wydarzenia towarzyszące. Dla szkół to wygodny punkt odniesienia — łatwo przełożyć przesłanie dnia na działania wychowawcze, które promują kulturę słowa, okazywanie szacunku i gotowość do współpracy.
„Poczta życzliwości” i skrzynka dobrych słów
W praktyce sprawdza się prosty układ: ozdobna skrzynka na listy, stolik z kartkami i jasna instrukcja wysyłania pozdrowień. Stoisko można ustawić w holu lub przy bibliotece, a dyżur uczniowskiego wolontariatu pomaga w utrzymaniu porządku oraz zachęcaniu do udziału. Inspiracją są działania szkół, które opisują m.in. możliwość przekazywania miłych słów nauczycielom i rówieśnikom w ciągu całego dnia.
Aby uniknąć wątpliwości, warto wywiesić krótkie zasady:
- Wyślij kartkę podpisaną lub anonimową, pod warunkiem że treść jest życzliwa i szanująca odbiorcę.
- Wrzucaj wiadomości do określonej godziny, tak by samorząd mógł je bezpiecznie posegregować i doręczyć do klas.
- Korzystaj z gotowych szablonów typu „Dziękuję za…”, „Doceniam w Tobie…”, które ułatwiają formułowanie komunikatu.
Dodatkowym wzmocnieniem jest ogłoszenie „godziny listonosza”: przedstawiciele SU roznoszą korespondencję na długiej przerwie, co przyciąga uwagę i buduje widoczny rytuał pozytywnej komunikacji.
Drzewko Życzliwości w holu
Drzewko działa jako wspólna instalacja: na dużym arkuszu lub planszy tworzy się pień i gałęzie, a uczniowie doklejają liście z zapisanymi konkretnymi gestami życzliwości lub komplementami. Szkolne relacje z podobnych akcji pokazują, że umieszczenie drzewka w centralnym miejscu zwiększa zaangażowanie, a forma plastyczna jest atrakcyjna także dla młodszych klas.
Przygotowanie nie wymaga skomplikowanych materiałów, za to dobrze działa jasna instrukcja dla klas:
- Materiały i format: brystol lub szary papier na pień, kolorowe kartki na liście, klej, nożyczki, pisaki; opcjonalnie gotowe szablony liści.
- Zadanie dla uczniów: na liściu zapisać działanie, którym można wesprzeć innych („pomagam w zadaniu”, „mówię coś miłego”), a następnie przykleić go na gałęzi.
- Ciągłość akcji: uzupełnianie w przerwach przez cały dzień; na koniec tygodnia można przenieść drzewko do sal wychowawczych.
Po zakończeniu warto wykonać zdjęcie dokumentujące całość i wyeksponować je na tablicy SU — efekt gęstniejącej „korony” wizualizuje skalę dobrych praktyk i zachęca do kontynuacji.
Konkurs fotograficzny/filmowy „Złap życzliwość”
Konkurs można rozegrać w krótkiej, czytelnej formule, odwołując się do sprawdzonych zapisów regulaminowych z podobnych inicjatyw. Uczestnicy dokumentują sytuacje ukazujące życzliwość, współpracę, wsparcie lub wolontariat, a prace przesyłają w określonym formacie i terminie. Warto wprowadzić różne poziomy wiekowe oraz rozdzielić kategorię fotografii pojedynczej, serii i krótkiego wideo.
Przykładowy zestaw wymogów i kryteriów:
- Formaty i technikalia: zdjęcia JPG/PNG (np. do formatu A4 przy wydruku), filmy MP4 o długości do 60–90 sekund; dołączenie tytułu i danych autora.
- Kryteria oceny: zgodność z tematem, czytelność przekazu pozytywnego działania, oryginalność i kompozycja, podstawowa jakość techniczna.
- Ekspozycja i prawa: wystawa prac w holu lub na stronie szkoły; uwzględnienie zgód na wizerunek w przypadku osób rozpoznawalnych.
Finał dobrze połączyć z otwarciem miniwystawy — przegląd nagrodzonych zdjęć i projekcja krótkich filmów w przestrzeni wspólnej podkreślą, że życzliwość jest zauważalna i warta pokazania.
Szkolne „Bingo życzliwości” lub „Drabina uprzejmości”
Wersja z planszą bingo polega na wykonywaniu niewielkich, konkretnych gestów i odhaczaniu pól. Uczestnik wygrywa, gdy zapełni rząd, kolumnę lub całą kartę, a nagrodą mogą być dyplomy klasowe albo „kupony życzliwości” do wykorzystania w szkolnych aktywnościach. Przykładowe pola to m.in. „przepuść kogoś w kolejce”, „pożycz przybór”, „przypomnij o pracy domowej”, „podziękuj za pomoc”.
„Drabina uprzejmości” działa jako tor postępów: za każde działanie uczeń „wspina się” o szczebel wyżej, aż do poziomu mistrzowskiego, a tablica na korytarzu pokazuje tempo klasy. Warto dopasować zadania do wieku, np. młodszym proponować proste gesty, starszym – mediowanie drobnych sporów czy wsparcie akcji klasowej. Dobrym domknięciem jest wspólne świętowanie finału, np. klasową wystawą opisów wykonanych zadań.
Zabawy integracyjne na lekcjach: „Powitaj się inaczej” i mini-scenki empatii
„Powitaj się inaczej” można przeprowadzić na początku lekcji wychowawczej. Nauczyciel proponuje serię krótkich sposobów powitania w kręgu – uśmiechem, gestem, „lustrzanym” ruchem, imieniem + ruchem – a grupa powtarza je kolejno, co rozluźnia atmosferę i skraca dystans. Dwie-trzy rundy wystarczą, by przejść do tematu dnia bez spadku energii.
Mini-scenki empatii sprawdzają się w parach lub małych zespołach. Po krótkim wprowadzeniu uczniowie odgrywają sytuacje: „nowy w klasie”, „nieudany sprawdzian kolegi”, „kłótnia o sprzęt na WF”, ćwicząc rozpoznawanie emocji, aktywne słuchanie i proponowanie wspierających reakcji. W połowie zajęć warto wpleść krótką listę ról i rzetelnych wskazówek:
- „Mów w pierwszej osobie” i opisuj uczucia;
- Zadaj jedno pytanie doprecyzowujące, zanim zaproponujesz radę;
- Zakończ scenkę wspólną decyzją o drobnym działaniu.
Po ćwiczeniu grupa omawia, co pomogło zrozumieć drugą stronę.
Dzień na żółto + fotobudka uśmiechu (zachęta do ubioru w barwach święta, punkt do zdjęć klasowych i ramki z hasłami)
Żółty motyw przewodni nadaje lekkości i sprawia, że wydarzenie jest widoczne w całej szkole. Uczniowie i pracownicy zakładają żółte elementy garderoby, a korytarz zdobią plakaty i balony, co naturalnie kieruje uwagę na aktywności w trakcie przerw. Ten sam kolor pojawia się na zaproszeniach do klasowych zdjęć.
Fotobudkę warto ulokować w jasnym miejscu i zorganizować dyżury, by uniknąć kolejek. Krótka lista techniczna pomaga dopiąć szczegóły:
- Tło z materiału lub brystolu + prosta ramka z hasłem;
- Stała osoba do obsługi telefonu/tabletu i zgód na publikację;
- Harmonogram klas na długie przerwy.
Galeria zdjęć na ekranie w holu lub w dzienniku elektronicznym domyka całość i wzmacnia poczucie wspólnoty.
Akcja dobroczynna i wolontariat: „Podaj dalej dobro”
Najprościej zacząć od wyboru konkretnego celu i partnera: lokalnej organizacji, domu pomocy, schroniska lub punktu wsparcia. Krótki regulamin zbiórki określa rodzaje darów/płatności, miejsce, czas i odpowiedzialnych, a informacja dla rodziców w dzienniku elektronicznym ułatwia komunikację. Jasny cel i czytelne zasady zwiększają udział i ograniczają wątpliwości formalne.
Włączenie Samorządu Uczniowskiego i szkolnego wolontariatu daje strukturę i „ludzi do zadań”. Samorząd może przygotować plakaty, prowadzić stoiska w czasie przerw, a koło wolontariatu zebrać zgody, dyżurować przy segregacji i zadbać o podsumowanie akcji oraz dyplomy wdzięczności. W przypadku zbiórek pieniężnych przydają się uzgodnienia z dyrektorem i trzymanie się zasad porządkowych; przy zbiórkach publicznych obowiązują dodatkowe wymogi.
Dobrze, gdy finał ma formę prostego raportu: liczba zebranych kilogramów/darów, krótka relacja z przekazania i zaproszenie do kolejnej odsłony. Stałe koło wolontariatu pozwala planować cykliczne działania i rozwijać kompetencje uczniów – od współpracy i organizacji po wrażliwość na potrzeby innych.